Талант Абдылдаев, Кочкор районундагы Ормон-Хан айыл өкмөтүнүн башчысы: “Элибиз өлкөдө жүрүп жаткан реформаларды колдошууда…”
Маектешим кара жатпас кара Кочкордогу эң ири айыл өкмөтүн жетектейт. Талант Шүкүрбековичке байланышкан бир жөнөкөй факты, ал район борборундагы айыл аймактын башчылыгына келгени тартип менен тазалыкты биринчи орунга коюп, ишти шыр алып кеткенин жергиликтүү жашоочулар да жашырышпайт. Район жетекчиси да бир курдай анын ишин мактоого алып, камчы салдырбаган мындай жетекчи келечекте алыска чуркаарынан үмүтү чоң экенин жашырбады. Соңку 5 жылдан бери аталган аймактын тагдыры, өсүп-өнүгүшү менен алпурушуп келе жаткан мындай жетекчинин маеги окурмандарды да кайдыгер калтырбаса керек.
– Талант Шүкүрбекович, сиз жетектеген айыл өкмөт райондогу дотациядан чыккан, белдүү каржылык колдоого ээ аймак экени белгилүү. Өзүңүз башында турган айыл өкмөт курамы район, облус, арылатканда борбордук бийликтин тапшырмаларын канчалык деңгээлде аткарып жатасыздар?
– Албетте, бүгүнкү күндө мамлекет тарабынан жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына чоң жоопкерчилик жүктөлүп жатат. Биздин негизги максат — элге сапаттуу кызмат көрсөтүү менен бирге аймактын социалдык-экономикалык абалын жакшыртуу. Акыркы жылдары айыл өкмөтүбүз дотациядан чыгып, өзүн-өзү каржылоого жөндөмдүү аймактардын катарына кошулганы — бул жалпы элдин, эмгек жамааттын жана мамлекет тарабынан жүргүзүлүп жаткан туура саясаттын жыйынтыгы деп эсептейм. Биз райондук, облустук жана республикалык деңгээлде жогортон берилген тапшырмаларды өз убагында жана мүмкүн болушунча сапаттуу аткарууга аракет кылып келебиз. Айыл чарбасын өнүктүрүү, инфраструктураны оңдоо, ички жолдорду калыбына келтирүү, таза суу маселесин чечүү, канализация киргизүү, жаштарды колдоо, учурдун эң керектүү талабына айланган санариптештирүү багытындагы иштер туруктуу жүрүп жатат. Мындан тышкары, бюджеттин ачык-айкындуулугуна өзгөчө көңүл буруп келебиз. Ар бир сомдун максаттуу жумшалышы – биздин башкы принциптерибиздин бири. Эл менен тыгыз иш алып баруу аркылуу көйгөйлөрдү жеринде чечүүгө аракеттенебиз. Мамлекет башчысынын аймактарды өнүктүрүү боюнча коюп жаткан талаптарын иш жүзүндө аткаруу үчүн бардык күч-аракетибизди жумшап жатабыз.
– Кочкор районунун борборуна эзелтен шаар макамын берүү идеясы жергиликтүүлөр тарабынан утур-утур көтөрүлүп келет. Айтыңызчы, мындай аракет түпкүлүгүндө ишке ашчудайбы?
– Бул маселе көп жылдан бери айтылып, алтургай айрым учурларда маалымат каражаттарына чейин жазылып келе жаткан орчундуу темалардын бири. Чынында эле Кочкор районунун борбору акыркы жылдары кыйла өсүп, инфраструктуралык жактан өнүгүп жатат. Калктын саны көбөйүүдө, жаңы социалдык объектилер курулуп, соода-сатык жана тейлөө тармактары барган сайын кеңейүүдө. Аныгында шаар макамын алуу үчүн мыйзамда белгиленген бир катар талаптар бар. Анын ичинде калктын саны, инженердик инфраструктура, экономикалык потенциал жана башка критерийлер эске алынат. Азыркы учурда бул багытта тиешелүү деңгээлде талкуулар жүрүп жатат. Албетте, мындай макам аймактын өнүгүшүнө жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачмак. Инвестиция тартууга, жаңы долбоорлорду ишке ашырууга, жол, жарык, суу маселелерин кеңири чечүүгө өбөлгө түзөт эле. Бирок, бул бир күндө чечиле турган маселе эмес. Эң башкысы — элдин жашоо деңгээлин көтөрүү жана аймакты туруктуу өнүктүрүү. Эгер шарттар толук аткарылса, келечекте бул маселе сөзсүз ишке ашат деген ишеним бар.
– Райондогу эң ири айыл өкмөттө элдин бүгүнкү бийликке болгон көз карашы кандай экенинен кабардар болуп турсаңыз керек…
– Жергиликтүү элдин маанайын, көпчүлүктүн талабын жетекчи болгон соң күн сайын угуп, көрүп турабыз. Азыркы учурда калк эң биринчи кезекте туруктуулукту, өнүгүүнү жана адилет башкарууну күтүп жатат. Албетте, ар кандай пикирлер болот. Бирок, жалпы жонунан алганда, эл бүгүн мамлекетте жүрүп жаткан реформаларды колдоп жатат деп айта алам. Себеби, акыркы жылдары аймактарга көңүл бурулуп, жолдор оңдолуп, социалдык объектилер жаңыланып, жергиликтүү бийликтин мүмкүнчүлүктөрү кеңейүүдө. Эл үчүн эң негизгиси — көзгө көрүнгөн иш. Ошондуктан, биз ар бир долбоорду элдин муктаждыгына жараша жүргүзүүгө аракет кылып келебиз. Таза суу, жарык, жол, бала бакча, мектеп маселелери кайсы убакта болбосун биринчи орунда турат. Биз дайыма эл менен жолугушууларды өткөрүп, сунуш-пикирлерин угуп турабыз. Элдин үнүн угуу — жергиликтүү бийликтин негизги милдети.
– Быйылкы жылы эл үчүн кандай алгылыктуу аракеттерди ишке ашырууну пландап жатасыздар?
– Алдыда бир катар маанилүү долбоорлорду ишке ашырууну пландап жатабыз. Биринчи кезекте айыл ичиндеги жолдорду оңдоо жана асфальттоо иштерин улантабыз. Себеби, жол — бул өнүгүүнүн күзгүсү. Ошондой эле таза суу менен камсыз кылуу маселесине өзгөчө көңүл бурулууда. Мындан тышкары, жаштар жана балдар үчүн спорт аянтчаларын куруу, мектептердин жана бала бакчалардын материалдык-техникалык базасын чыңдоо пландалууда. Айыл чарбасын колдоо максатында дыйкандарга жеңилдетилген шарттарды түзүү, ирригация маселелерин чечүү боюнча да иштер жүргүзүлөт. Элдин суроо-талабын эске алуу менен көчөлөрдү жарыктандыруу, санитардык тазалыкты жакшыртуу, мыйзамсыз таштанды төгүлгөн жайларды жоюу багытында иштер уланат. Биз үчүн эң негизгиси — элдин ишенимин актоо жана ар бир үй-бүлөгө пайдалуу боло турган иштерди жасоо.
– Жашылдандыруу, эл эс алуучу парктарды салуу мамлекеттик саясаттын артыкчылыктуу багыттарынын бирине айланды. Кочкор районунун борборунда бул маселени жолго койгонго күчүңүз жетчүдөйбү?
– Жашылдандыруу жана экология маселеси жеке эле биздин өлкөдө эмес, дүйнөлүк деңгээлдеги маанилүү темалардын бири болуп калды. Биз дагы бул багытка өзгөчө көңүл буруп жатабыз. Кочкордун климаттык өзгөчөлүгүн эске алуу менен көчөттөрдү көбөйтүү, жашыл аймактарды кеңейтүү жана эл эс алуучу жайларды түзүү боюнча иш алып баруудабыз. Акыркы убактарда көчөлөрдүн айланасына бак-дарактар отургузулуп, айрым эс алуу жайлары иретке келтирилди. Бирок, бул жетиштүү эмес. Элге ыңгайлуу шарт түзүү үчүн заманбап чакан парктарды, балдар ойноочу аянтчаларды, сейилдөө зоналарын куруу зарыл. Бул иштерди жергиликтүү бюджеттин эсебинен эле эмес, демөөрчүлөрдү жана инвесторлорду тартуу аркылуу дагы ишке ашырууну көздөп жатабыз. Таза, жашыл жана көрктүү аймак — бул элдин ден соолугуна, жашоо сапатына түздөн-түз таасир этет. Мамлекет башчысынын жашыл мурас боюнча демилгесин колдоп, биз дагы жыл сайын көчөт отургузуу иштерин улантуудабыз. Эң негизгиси — элдин дагы бул иштерге кайдыгер карабай, биргеликте аракет кылуусу биз үчүн да маанилүү.
Калыгул Бейшекеев
